Старадаўні гранітны слуп выкапалі на Дзяржынскага
Не паспеў рэдкі артэфакт з’явіцца з-пад зямлі, як нехта ўжо хоча прыбраць яго да рук! Літаральна ў 20 метрах ад прыпынку “Цэнтар занятасці” на працягу апошніх дзён можна назіраць дзіўны, на першы погляд, выцягнуты каменны прадмет у метр даўжынёй.
Калі падысці бліжэй і прыгледзецца, акажацца, што гэта гранітны слуп, які, мажліва, быў некалі ўкапаны каля аднаго са старых дамоў.
“Такія слупы выконвалі падвойную функцыю, — каментуе гісторык Андрэй Вашкевіч, — калі іх ставілі ў браме (як на Новым замку), то для
таго, каб карэты і павозкі не зачапіліся выступаючымі часткамі — напрыклад, ліхтаром — за браму і бралі вугал заезду бліжэй сярэдзіны брамы. Зверху яны мелі адтуліну, куды
ўстаўляўся ланцуг, якім перакрывалі ўезд, не закрываючы брамы — своеасаблівы шлакбаўм”.
Слуп, адкапаны будаўнікамі, меў дзірку збоку, таму гэта мог быць і слуп пры браме, і элемент пастаяннай агароджы — слупы злучаныя ланцугамі. На былой вуліцы Сапёрнай (зараз Дзяржынскага) забудова існавала з часоў Тызенгаўза, таму слуп можа датавацца і XVIII, і ХІХ стагоддзямі — для дакладнага вызначэння варта даследаваць старыя планы, малюнкі, фотаздымкі.
Як мяркуе Вашкевіч, слуп можна было б паказваць турыстам як цікавую адметнасць старога горада.
…Дарэчы, акурат у той момант, калі мы з калегам аглядалі слуп, побач праходзілі двое — ці тое прараб з будаўніком, ці проста двое працоўных, адзін пасміхнуўся ў наш бок:
— Падабаецца камень?
— Так.
— Мой!
— Дык дзяржаўны ж…
— Не-а, я яго сабе забяру!..
З гэтымі словамі субяседнікі схаваліся за рогам суседняга дому. …Няўжо рэдкі помнік і патэнцыйны турыстычны аб’ект асядзе ў кагосьці на дачы? Ягоны лёс зараз цалкам залежыць ад аператыўнай рэакцыі гарадскіх улад.
Алесь Кіркевіч, euroradio.fm